Vriend en peetvader

Hoe belangrijk de vriendschap met Telemann voor Johann Sebastian Bach was, blijkt uit het peetvaderschap van zijn tweede zoon Carl Philipp Emanuel. De naam Philipp was daarvan een veelzeggende illustratie. De jonge Bach zou Telemann ook na zijn dood opvolgen als Kapellmeister in Hamburg. Het is tegenwoordig moeilijk meer voor te stellen, maar beiden werden in hun tijd hoger aangeslagen dan de oude Bach, die toch als ouderwets werd gezien. We zetten ze in ons programma alle drie naast elkaar, met natuurlijk de meeste aandacht voor Telemann. We kunnen hem waarschijnlijk wel beschouwen als meest veelzijdige en productieve van de Meer…

Liefdeshobo

In dit tweede concert rond Telemann en vriendschap komt zijn veelzijdigheid en open geest ruimschoots aan bod. Hij componeerde een groot aantal werken voor de meest uiteenlopende en ongebruikelijke instrumenten, waaronder de oboe d’amore. De ‘liefdeshobo’, hoe toepasselijk binnen ons thema. Het instrument is iets groter en lager dan de hobo, nog net geen althobo. Hij is na de barok een beetje uit het repertoire verdwenen, voor de Mattheus Passion wordt hij jaarlijks uit het vet gehaald, hoewel Ravel bijvoorbeeld de bijzondere klankkleur in zijn Bolero verwerkte. Ook Telemann weet er in het Concert in G raad mee. Hij componeerde Meer…

Tafelmuziek

Vanaf het moment dat we met onze series in de Laurenskerk begonnen heeft de muziek van Telemann regelmatig op onze lessenaars gestaan. We hebben zelfs een keer een programma aan hem gewijd, met bariton Jan Willem Baljet in de rol van de componist. Een prachtige cantate, een opera-aria, muzikale topografie-lessen en het prachtige dubbelconcert voor blokfluit en dwarsfluit vormden toen een deel van de ingrediënten. We hebben nu de luxe van een serie concerten rond de meester uit Hamburg en kunnen dus weer nieuwe wegen inslaan. Don Quixote komt weer voorbij en zeker ook een mooi dubbelconcert, maar deze keer Meer…

Terug naar Bach

Mijn eerste kennismaking met Bachs Goldbergvariaties dateert uit het begin van de jaren ’80. De excentrieke Canadese pianist was in 1982, net vijftig geworden, onverwacht overleden. Hij trad al jarenlang niet meer op maar maakte uitsluitend nog studio-opnames. Zoals dat gaat, leverde zijn dood een hoop publiciteit op, niet alleen over zijn leven maar ook over de laatste plaat die hij had gemaakt. Het was een opname van de Goldbergvariaties en die moest ik natuurlijk hebben; een lp, die ik in een paar maanden heb grijsgedraaid. Veel later pas, inmiddels op cd, beluisterde ik zijn allereerste opname, de plaat waarmee Meer…

De schoonheid van Gesualdo, Kurtag en Bach

De schoonheid komt dit keer weer uit zeer uiteenlopende richtingen. Dat zal gelden voor de locaties in de kerk waar we gaan spelen, maar ook voor de muzikale stijlen. Naast de Nederlandse muziek, die al genoemd is, vervolgen we onze ontdekkingstocht in het oeuvre van Carlo Gesualdo, de prins van Venosa. Jan Willem Nelleke heeft weer twee nieuwe madrigalen aan zijn bewerkingen toegevoegd. O dolce mio tesoro en Beltá, poi que t’assenti. Schoonheid in de tekst die we niet laten horen, schoonheid zelfs in de titel van de laatste en natuurlijk veel schoonheid in de muziek. De Hongaar György Kurtág Meer…

Nederland

Er was een tijd dat het spelen van Nederlandse muziek door het Rijk als voorwaarde voor subsidie werd gesteld. 7 % was toen de norm voor orkesten. Die norm zouden we met ons programma in april wel halen. Zeker als we Josquin des Prez als landgenoot beschouwen. Hij leefde rond 1500, geboren in de Habsburgse Nederlanden maar voornamelijk werkzaam in Italië en wordt gerekend tot de Nederlandse of Vlaamse school. Het Credo uit een van zijn beroemdste missen zal voor een gewijd muzikaal moment in ons programma zorgen. Jan Pieterszoon Sweelinck is de volgende Nederlander, rond 1600 werkzaam in Amsterdam. Meer…

Glimlachende weemoed

Het was de Nederlandse musicologe Helène Nolthenius die al in 1956 de componist Landini als uitgangspunt nam voor een prachtig boek over Florence in de 14e eeuw: Renaissance in mei. Het boek heeft vele herdrukken gekend, maar is inmiddels helaas nog slechts antiquarisch te krijgen. De lente wordt als metafoor gebruikt voor het ontwaken van de rijkste cultuurperiode uit de Italiaanse, ja zelfs de Europese geschiedenis. Als je Florence zegt zeg je Renaissance. De lente is ook onderwerp van een van de bekendste liederen van Francesco Landini: Ecco la primavera. Over het voorjaar en de liefde: Lof&Lust bij Landini. Ze Meer…

Nieuwsgierig

De serie is begonnen. Het eerste concert is geweest. De Schoonheid is wakker gekust. En wat waren we nieuwsgierig naar de reacties! De regisseur is nieuw, de opzet is nieuw, de belichting is nieuw. En de vriendengroep is nieuw. Nog voorzichtig begonnen hopen we dat deze gaat uitgroeien tot een klankbord en een steun bij onze keuzes in de toekomst. De meeste enthousiaste reacties kregen we over de opstelling, met het publiek aan alle kanten om ons geplaceerd, dichtbij. Niemand vond het een bezwaar tegen ruggen van spelers aan te kijken. Integendeel. Het subtiele spel met licht van Paul van Meer…

Van Middeleeuwen naar twintigste eeuw

Dat we het 25e concert in onze serie openen met Hellendaal is toeval, maar dat maakt het niet minder toepasselijk. Een Rotterdamse serie van een Rotterdams ensemble in een Rotterdamse kerk, daar hoort Rotterdamse muziek bij. Zo heel Rotterdams is de muziek overigens niet, maar de componist is wel hier geboren, en dat is bijzonder genoeg. Op hem en zijn buitenlandse activiteiten zullen we later terugkomen. Zijn naam zal dit seizoen nog minstens twee keer terugkeren op het programma. Een componist die deze week extra in de schijnwerpers staat is Guillaume de Machaut. En daarmee belanden we aan het begin Meer…

Vijfentwintig

En toen zei Wim ineens dat we dit seizoen aan aflevering 25 toe zijn. Dat betekent dat we al 24 verschillende programma’s onder de titel Lof&Lust in de Laurenskerk hebben kunnen en mogen maken. Dat had ik niet gedacht. Ik hoop dat hij goed geteld heeft, want we gaan het wel even vieren. Hoe, dat zal blijken tijdens het concert van 12 oktober. We begonnen in 2009, eind mei, laat op de avond, rond het thema van de liefde. Soliste was sopraan Nora Fischer, onze eerste PCC-prijswinnares. Eigenlijk zou Lilian Farahani komen zingen, maar dat paste uiteindelijk niet in de Meer…