Van Middeleeuwen naar twintigste eeuw

Dat we het 25e concert in onze serie openen met Hellendaal is toeval, maar dat maakt het niet minder toepasselijk. Een Rotterdamse serie van een Rotterdams ensemble in een Rotterdamse kerk, daar hoort Rotterdamse muziek bij. Zo heel Rotterdams is de muziek overigens niet, maar de componist is wel hier geboren, en dat is bijzonder genoeg.

Op hem en zijn buitenlandse activiteiten zullen we later terugkomen. Zijn naam zal dit seizoen nog minstens twee keer terugkeren op het programma.

hellendaal

Een componist die deze week extra in de schijnwerpers staat is Guillaume de Machaut. En daarmee belanden we aan het begin van de 14e eeuw, De waanzinnige veertiende eeuw, zoals ook de titel luidt van een veelgelezen boek. Zo ver terug zijn we nog niet eerder gegaan maar bij Machaut hebben we voldoende reden. Hij geldt als de beroemdste componist van de Middeleeuwen en als ‘one of the undisputed pinnacle geniuses of Western music’. Ik moet toegeven dat ik zijn naam vooral uit de boeken kende, maar ben verrast door de originaliteit en energie in zijn muziek. Hij was overigens ook een groot schrijver en verkeerde in de hoogste kringen. Van zijn talent om woorden en muziek op een natuurlijke manier te combineren, zullen we niets horen, want we spelen instrumentale arrangementen. Maar wat wel duidelijk zal worden is hoe hij zijn sterke en elegante melodische taal weet te combineren met de nieuwe ritmische mogelijkheden van de Ars Nova, die in zijn tijd ontstond.

Een curieus uitstapje voor ons, dat zeker in de smaak zal vallen.

machaut_1

De andere kant van het tijdsspectrum vormt de muziek van John Cage, eind vorige eeuw, die zich over Amerikaanse barokmuziek heeft gebogen en van zijn signatuur voorzien. Dat klinkt zeker niet modern in de sfeer van dissonante klanken, rare noten, maar eerder verrassend door de werking van stilte. En stilte is essentieel bij het ervaren van de schoonheid van muziek.

download